Inċident bil-Karozza Barra: Talba tal-Assigurazzjoni fl-UE

Kellek inċident bil-karozza barra minn pajjiżek. Is-sewwieq l-ieħor jitkellem lingwa differenti, u m’intix ċert kif taħdem l-assigurazzjoni f’dan il-pajjiż. Ma għandekx għalfejn tittratta xejn barra minn pajjiżek: tista’ tressaq it-talba minn darek, bil-lingwa tiegħek - hekk taħdem il-liġi tal-UE. Dan l-artiklu juriek lil min tressaq it-talba fis-sitwazzjoni tiegħek, kemm żmien għandek, u x’tagħmel jekk is-sewwieq l-ieħor ħarab jew ma kellux assigurazzjoni.

Fejn tressaq it-talba tiegħek? Dijagramma

L-4 drittijiet tiegħek skont il-liġi tal-UE

Id-Direttiva tal-UE 2009/103/KE - id-Direttiva dwar l-Assigurazzjoni tal-Vetturi bil-Mutur - tagħti lil kull sewwieq li kellu inċident f’pajjiż ieħor erba’ protezzjonijiet speċifiċi. Dawn id-drittijiet japplikaw kull darba li jkollok inċident f’pajjiż tal-UE/ŻEE li mhux tiegħek.

Dritt 1: Agħmel it-talba minn darek, bil-lingwa tiegħek

Kull assiguratur tal-vetturi li jopera fl-UE għandu jaħtar rappreżentant tat-talbiet f’kull stat membru ieħor tal-UE/ŻEE. M’għandekx bżonn tittratta ma’ assiguratur barrani b’lingwa barranija, u lanqas tivvjaġġa lura lejn il-pajjiż tal-inċident - ir-rappreżentant f’pajjiżek jittratta l-komunikazzjoni kollha f’ismek. Eżempju: sewwieq Malti jkollu inċident fi Spanja - l-assiguratur tas-sewwieq Spanjol huwa meħtieġ ikollu rappreżentant tat-talbiet f’Malta, li jittratta l-każ bil-Malti u jikkomunika hu stess mal-assiguratur Spanjol.

Dritt 2: Skadenza ta’ 3 xhur għat-tweġiba tal-assiguratur

Ladarba tressaq it-talba tiegħek, l-assiguratur tas-sewwieq responsabbli (jew ir-rappreżentant tat-talbiet tiegħu) għandu 3 xhur biex jew jagħmel offerta motivata ta’ kumpens (meta r-responsabbiltà mhix ikkontestata u d-danni huma kkwantifikati), jew jipprovdi tweġiba motivata (meta r-responsabbiltà hija kkontestata jew id-danni għadhom mhumiex ikkwantifikati bis-sħiħ). L-iskadenza toħroġ direttament mill-Artikolu 22 tad-Direttiva u torbot lill-assiguratur. Jekk l-assiguratur jonqos milli jwieġeb f’dan il-perjodu, tista’ tressaq il-każ lill-korp nazzjonali ta’ kumpens (Pass 5 hawn taħt).

Dritt 3: Agħmel it-talba direttament mal-assiguratur tas-sewwieq responsabbli

L-Artikolu 18 tad-Direttiva jagħtik id-dritt li tressaq it-talba tiegħek direttament mal-assiguratur tal-persuna li kkawżat l-inċident - mingħajr ma tgħaddi l-ewwel mill-assiguratur tiegħek stess. Fil-prattika ħafna sewwieqa jikkuntattjaw lit-tnejn, iżda l-liġi tiggarantixxi d-dritt tiegħek li tmur direttament għas-sors.

Dritt 4: Protezzjoni jekk is-sewwieq mhux assigurat jew jaħrab mill-post

Jekk is-sewwieq responsabbli mhux assigurat, mhux identifikat (jaħrab mill-post), jew l-assiguratur tiegħu ma jistax jiġi ddeterminat, tista’ tagħmel it-talba permezz tal-korp ta’ kumpens f’pajjiżek, li mbagħad jikkoordina mal-fond ta’ garanzija fil-pajjiż rilevanti. Id-Direttiva 2009/103/KE tobbliga lil kull stat membru tal-UE jżomm fond bħal dan - ma tibqax mingħajr rimedju (dettalji sħaħ hawn taħt).

Is-sistema tal-Green Card: kopertura barra mill-UE

Is-sistema tal-Green Card, li tikkumplimenta d-drittijiet tad-Direttiva, amministrata mill-Kunsill tal-Bureaux fi Brussell, tgħaqqad 47 pajjiż membru, li minnhom 44 huma attivi bħalissa (ir-Russja u l-Belarussja sospiżi fl-2023). Fiż-ŻEE l-pjanċa tar-reġistrazzjoni sservi bħala prova tal-assigurazzjoni minflok il-Green Card, iżda hija meħtieġa meta ssuq lejn pajjiżi tas-sistema barra miż-ŻEE (eż. it-Turkija, il-Marokk, l-Albanija, il-Moldova, l-Ukraina) - u tajjeb iġġorrha wkoll fiż-ŻEE, għax fiha d-dettalji tal-assiguratur meħtieġa għat-Taqsima 7 tad-Dikjarazzjoni Ewropea tal-Inċident. Is-sistema tiddefinixxi wkoll kif jgħaddu t-talbiet bejn il-pajjiżi: meta vettura rreġistrata fl-Ukraina tkun involuta f’inċident fil-Polonja, is-sewwieq l-ieħor jikkuntattja lill-PBUK, il-PBUK lill-MTSBU, u l-MTSBU lill-assiguratur Ukren.

Sewwieqa mir-Renju Unit: wara l-Brexit, is-sewwieqa mir-Renju Unit involuti f’inċidenti f’pajjiżi tal-UE mhumiex koperti awtomatikament bid-drittijiet kollha ta’ hawn fuq. Iċċekkja t-termini tal-polza tiegħek u kkuntattja lill-Motor Insurers’ Bureau (MIB) fir-Renju Unit.

Pass pass: kif tressaq it-talba tiegħek wara inċident barra minn pajjiżek

Il-bażi ta’ kull talba hija d-Dikjarazzjoni Ewropea tal-Inċident (EAS) - il-formola standardizzata, armonizzata fil-livell Ewropew, iffirmata miż-żewġ sewwieqa fuq il-post, u rikonoxxuta minn kull assiguratur fl-Ewropa. Mingħajr EAS mimlija, l-assiguratur tiegħek irid jirrikostruwixxi l-inċident mill-bidu, li jdewwem it-talba tiegħek u jdgħajjef il-pożizzjoni tiegħek - speċjalment jekk is-sewwieq l-ieħor iktar tard jikkontesta l-fatti.

Pass 1: Irrapporta lill-assiguratur tiegħek stess minnufih

Ikkuntattja lill-assiguratur tiegħek stess kemm jista’ jkun malajr wara l-inċident - anki jekk mhux se tagħmel talba permezz tal-polza tiegħek stess. L-iskadenzi jvarjaw skont il-pajjiż (ara d-dijagramma hawn fuq), u rappurtar tard jista’ jnaqqas jew jinvalida t-talba tiegħek. Ibgħatlu d-Dikjarazzjoni Ewropea tal-Inċident mimlija - il-PDF minn easf.eu jasal fuq l-email minnufih, għaddih hekk kif inhu; jekk mlejt formola tal-karta, ħudilha ritratt u ibgħat ir-ritratti minnufih, u żomm l-oriġinal - flimkien ma’ ritratti u kwalunkwe rapport tal-pulizija jew dokumentazzjoni medika.

Pass 2: Sib ir-rappreżentant tat-talbiet f’pajjiżek

Ikkuntattja ċ-ċentru nazzjonali tal-informazzjoni tiegħek (tabella hawn taħt). Agħtih in-numru tal-pjanċa tar-reġistrazzjoni tas-sewwieq responsabbli u l-pajjiż fejn seħħ l-inċident - jidentifika l-assiguratur u jgħaddik id-dettalji ta’ kuntatt tar-rappreżentant tat-talbiet f’pajjiżek.

Pass 3: Ressaq it-talba tiegħek

Ibgħat lir-rappreżentant is-sett kollu ta’ dokumenti:

• id-Dikjarazzjoni Ewropea tal-Inċident mimlija - il-formola ffirmata fuq il-post, jew il-verżjoni unilaterali tiegħek b’evidenza ta’ sostenn jekk is-sewwieq l-ieħor irrifjuta li jiffirma,
• ritratti tal-ħsara kollha lill-vetturi, il-pożizzjonijiet tal-vetturi, il-pjanċi u l-post tal-inċident,
• rapport tal-pulizija, jekk sar wieħed,
• dokumentazzjoni medika, jekk kien hemm feriti,
• dettalji tax-xhieda - ismijiet u informazzjoni ta’ kuntatt,
• stima jew fatturi tat-tiswija għall-ħsara lill-vettura,
• id-dettalji tal-polza u ta’ kuntatt tiegħek stess.

Żomm kopji ta’ kollox li tibgħat. Innota d-data eżatta li fiha tressqet it-talba - minnha jibda l-arloġġ ta’ 3 xhur skont il-liġi tal-UE.

Pass 4: Segwi l-iskadenza ta’ 3 xhur

Mid-data li tressaq it-talba tiegħek, l-assiguratur għandu 3 xhur biex jirrispondi b’offerta motivata jew rifjut motivat. Immarka din id-data fil-kalendarju tiegħek. Jekk tressaq bl-email, żomm il-konferma tal-bgħit; jekk bil-posta, uża posta rreġistrata biex ikollok irċevuta tal-kunsinna.

Pass 5: Jekk ma tirċievi ebda tweġiba - ressaq il-każ lill-korp ta’ kumpens

Jekk l-assiguratur (jew ir-rappreżentant tat-talbiet tiegħu) jonqos milli jwieġeb fi żmien 3 xhur, għandek id-dritt li tressaq il-każ lill-korp nazzjonali ta’ kumpens f’pajjiżek - il-liġi tal-UE tobbligah jintervjeni. Fost il-korpi ewlenin fl-Ewropa: Verkehrsopferhilfe e.V. (il-Ġermanja), VVO - Entschädigungsstelle (l-Awstrija), FGAO (Franza), Consorcio de Compensación de Seguros (Spanja), Consap (l-Italja), Waarborgfonds Motorverkeer (l-Olanda), FCGB-BGWF (il-Belġju), u n-Nationaler Garantiefonds (l-Isvizzera - din topera skont il-liġi Svizzera u s-sistema tal-Green Card, mhux skont id-Direttiva 2009/103/KE, għax l-Isvizzera mhix membru tal-UE/ŻEE).

Kif issib ir-rappreżentant tat-talbiet tiegħek

Kull stat membru tal-UE/ŻEE iżomm ċentru tal-informazzjoni, tipikament fi ħdan l-uffiċċju nazzjonali tal-assiguraturi tal-vetturi. F’xi pajjiżi huma l-istess organizzazzjoni, f’oħrajn korpi separati - it-tabella turi t-tnejn fejn ikunu differenti.

Pajjiż	Bureau	Ċentru tal-informazzjoni	Kuntatt
Il-Polonja	PBUK (Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych)	l-istess	pbuk.pl
Franza	BCF (Bureau Central Français)	AGIRA	Bureau: bcf.asso.fr - Ċentru tal-informazzjoni: agira.asso.fr
Il-Ġermanja	Deutsches Büro Grüne Karte e.V. (DBGK)	GDV (Zentralruf der Autoversicherer)	Bureau: gruene-karte.de - Ċentru tal-informazzjoni: zentralruf.de
Spanja	OFESAUTO (Oficina Española de Aseguradores de Automóviles)	Consorcio de Compensación de Seguros	Bureau: ofesauto.es - Ċentru tal-informazzjoni: consorseguros.es
L-Italja	UCI (Ufficio Centrale Italiano)	Consap	Bureau: ucimi.it - Ċentru tal-informazzjoni: consap.it
L-Awstrija	VVO (Verband der Versicherungsunternehmen Österreichs)	l-istess	vvo.at
L-Olanda	Nederlands Bureau Motorrijtuigverzekeraars	l-istess	vereende.nl/nlbureau
Il-Belġju	BBAA-BBAV (Bureau Belge des Assureurs Automobiles / Belgisch Bureau van de Autoverzekeraars)	l-istess	bbaa-bbav.be
L-Isvizzera	NVB (Nationales Versicherungsbüro)	l-istess	nbi-ngf.ch
L-Ukraina	MTSBU (Motor Transport Insurance Bureau of Ukraine)	l-istess	mtsbu.ua

Għal-lista kompluta taċ-ċentri tal-informazzjoni fil-pajjiżi kollha tal-UE/ŻEE, żur il-portal Your Europe.

Jekk is-sewwieq l-ieħor kien mhux assigurat jew ħarab mill-post

Jekk is-sewwieq responsabbli huwa mhux assigurat, mhux identifikat (jaħrab mill-post), jew jekk l-assiguratur tiegħu jkun falla, xorta tibqa’ mħares mil-liġi. Tressaq it-talba permezz tal-korp ta’ kumpens f’pajjiżek (ara l-Pass 5 hawn fuq), li mbagħad jikkoordina r-rimborż mal-fond ta’ garanzija fil-pajjiż rilevanti.

Id-dokumentazzjoni hija kritika f’sitwazzjonijiet bħal dawn. Irreġistra kemm jista’ jkun:

• il-pjanċa tar-reġistrazzjoni tal-vettura l-oħra (anki pjanċa parzjali tgħin), il-marka, il-mudell u l-kulur, u d-direzzjoni tal-vjaġġ wara l-inċident,
• ismijiet u dettalji ta’ kuntatt tax-xhieda - kull min ra x’ġara,
• ritratti tal-post, il-ħsara lill-vettura tiegħek, u kwalunkwe frak jew biċċiet imxerrda u marki fit-triq,
• rapport tal-pulizija - ċempel lill-pulizija minnufih. Fil-biċċa l-kbira tal-pajjiżi tal-UE, li titlaq mill-post ta’ inċident mingħajr ma tiskambja d-dettalji hija reat, u rapport tal-pulizija huwa essenzjali għal talbiet lill-fond ta’ garanzija.

Iktar ma tipprovdi evidenza, iktar tissaħħaħ it-talba tiegħek - il-fond jista’ jipproċessaha anki mingħajr ma tidentifika lis-sewwieq l-ieħor.

Mistoqsijiet frekwenti

Kemm żmien għandi biex inressaq it-talba tiegħi?

L-iskadenzi jvarjaw skont il-pajjiż u l-polza. Xi pajjiżi jeħtieġu notifika fi ftit ijiem tax-xogħol mill-inċident. Irrispettivament mill-iskadenza speċifika, irrapporta l-inċident lill-assiguratur tiegħek kemm jista’ jkun malajr - idealment fl-istess jum. Rappurtar tard jista’ jnaqqas jew jinvalida t-talba tiegħek.

X’dokumenti għandi bżonn?

Bħala minimu: id-Dikjarazzjoni Ewropea tal-Inċident mimlija (jew il-verżjoni unilaterali tiegħek jekk is-sewwieq l-ieħor irrifjuta li jiffirma), ritratti tal-ħsara kollha lill-vetturi u l-post tal-inċident, id-dettalji tal-assigurazzjoni u l-pjanċa tar-reġistrazzjoni tas-sewwieq l-ieħor, u kwalunkwe rapport tal-pulizija. Jekk għandek dokumentazzjoni medika, fatturi tat-tiswija, jew dikjarazzjonijiet tax-xhieda, inkludi wkoll dawk.

X’jiġri jekk is-sewwieq l-ieħor jikkontesta l-fatti?

Dan huwa eżattament għaliex id-Dikjarazzjoni Ewropea tal-Inċident hija importanti. Il-formola tirreġistra l-fatti li ż-żewġ sewwieqa qablu dwarhom fuq il-post - ikkonfermati biż-żewġ firem. Jekk is-sewwieq l-ieħor iktar tard ibiddel l-istorja tiegħu, l-EAS iffirmata hija l-evidenza primarja. Jekk irrifjuta li jiffirma, ir-ritratti tiegħek, id-dettalji tax-xhieda, u kwalunkwe rapport tal-pulizija jappoġġaw il-verżjoni tiegħek.

Nista’ nsewwi l-karozza tiegħi qabel ma tissolva t-talba?

Ikkuntattja lill-assiguratur tiegħek qabel tibda kwalunkwe tiswija. Ħu ritratti bir-reqqa tal-ħsara kollha u ikseb l-ewwel stima bil-miktub tat-tiswija. Żomm il-fatturi kollha - tat-tiswija, tal-irmunkar u ta’ kull spiża relatata oħra - se jkollok bżonn dawn biex issostni t-talba tiegħek.

X’jiġri jekk l-assiguratur ma jilħaqx l-iskadenza ta’ 3 xhur?

Jekk l-assiguratur tas-sewwieq responsabbli (jew ir-rappreżentant tat-talbiet tiegħu) jonqos milli jwieġeb b’offerta motivata jew tweġiba motivata fi żmien 3 xhur, tista’ tressaq il-każ lill-korp nazzjonali ta’ kumpens f’pajjiżek. Dan il-korp huwa meħtieġ mil-liġi tal-UE li jintervjeni u jittratta t-talba tiegħek. Ikkuntattja lill-uffiċċju nazzjonali tal-assiguraturi tal-vetturi għad-dettalji tal-korp ta’ kumpens.

Ċaħda ta’ responsabbiltà legali

Dan l-artiklu huwa għal informazzjoni ġenerali biss u ma jikkostitwixxix parir legali. Il-liġijiet, l-iskadenzi u l-proċeduri jvarjaw skont il-pajjiż u jistgħu jinbidlu. Għal parir speċifiku għas-sitwazzjoni tiegħek, ikkonsulta professjonist legali kwalifikat jew ikkuntattja lill-assiguratur tiegħek.

Imla d-Dikjarazzjoni Ewropea tal-Inċident online

Qabel titlaq għal vjaġġ barra minn pajjiżek, l-aħjar li tagħmel hu li żżid easf.eu mal-favoriti fuq il-mowbajl. Jekk iseħħ inċident, iż-żewġ sewwieqa jimlew in-naħa tagħhom simultanjament fuq it-telefowns tagħhom, kull wieħed bil-lingwa tiegħu (33 għażla), jiffirmaw fuq l-iskrin, u jirċievu PDF iffirmat bl-email minnufih - dokument li l-assiguratur tiegħek jeħtieġ biex jibda jipproċessa t-talba tiegħek fl-istess jum. Mingħajr app u mingħajr reġistrazzjoni.

Ibda sessjoni fuq easf.eu issa

---

Sorsi

1. EUR-Lex - Direttiva 2009/103/KE (Direttiva dwar l-Assigurazzjoni tal-Vetturi bil-Mutur), il-Parlament Ewropew u l-Kunsill.
2. Your Europe - Car insurance cover abroad, portal uffiċjali tal-UE.
3. European Consumer Centre - Car accident in Europe.
4. Insurance Europe - Accidents: information for consumers.
5. PBUK (Il-Polonja) - pbuk.pl.
6. ADAC (Il-Ġermanja) - Unfall im Ausland: Was tun?.
7. GOV.UK - Driving in the EU.
8. IVASS (L-Italja) - Cosa fare in caso di sinistro.
9. Consap (L-Italja) - Fondo di Garanzia per le Vittime della Strada.
10. Mtsbu.ua (L-Ukraina) - Моторне (транспортне) страхове бюро України.