Τροχαίο Ατύχημα στο Εξωτερικό: Ασφαλιστική Αποζημίωση στην Ευρώπη

Είχατε τροχαίο ατύχημα στο εξωτερικό. Ο άλλος οδηγός μιλά διαφορετική γλώσσα και δεν ξέρετε πώς λειτουργεί η ασφάλιση εκεί. Δεν χρειάζεται να διεκπεραιώσετε τίποτα στο εξωτερικό: μπορείτε να υποβάλετε την αξίωση από το σπίτι σας, στη γλώσσα σας - έτσι λειτουργεί η νομοθεσία της ΕΕ. Αυτό το άρθρο σάς δείχνει από ποιον πρέπει να διεκδικήσετε αποζημίωση στη δική σας περίπτωση, πόσο χρόνο έχετε, και τι να κάνετε αν ο άλλος οδηγός εγκατέλειψε τον τόπο του ατυχήματος ή δεν είχε ασφάλεια.

Πού να υποβάλετε αξίωση; Διάγραμμα ροής

Τα 4 δικαιώματά σας βάσει της νομοθεσίας ΕΕ

Η Οδηγία 2009/103/ΕΚ (η Οδηγία για την Ασφάλιση Οχημάτων) παρέχει σε κάθε οδηγό που είχε ατύχημα σε άλλη χώρα τέσσερα συγκεκριμένα δικαιώματα. Ισχύουν όποτε το ατύχημα συμβαίνει σε χώρα ΕΕ/ΕΟΧ διαφορετική από τη δική σας.

Δικαίωμα 1: Αξίωση από την πατρίδα, στη γλώσσα σας

Κάθε ασφαλιστής αυτοκινήτων που δραστηριοποιείται στην ΕΕ οφείλει να ορίσει αντιπρόσωπο ζημιών σε κάθε άλλο κράτος μέλος ΕΕ/ΕΟΧ. Δεν χρειάζεται να επικοινωνήσετε με ξένο ασφαλιστή σε ξένη γλώσσα ούτε να επιστρέψετε στη χώρα του ατυχήματος. Παράδειγμα: ένας Έλληνας οδηγός έχει ατύχημα στην Ισπανία - ο ασφαλιστής του Ισπανού υπαίτιου οφείλει να έχει εκπρόσωπο στην Ελλάδα, ο οποίος θα χειριστεί την υπόθεση στα ελληνικά και θα συνεννοηθεί με τον ισπανικό ασφαλιστή.

Δικαίωμα 2: Προθεσμία 3 μηνών για την απάντηση του ασφαλιστή

Μόλις υποβάλετε την αξίωσή σας, ο ασφαλιστής του υπαίτιου οδηγού (ή ο αντιπρόσωπος ζημιών του) έχει 3 μήνες να προβεί σε αιτιολογημένη προσφορά αποζημίωσης (όταν η ευθύνη δεν αμφισβητείται και η ζημιά έχει εκτιμηθεί) ή να δώσει αιτιολογημένη απάντηση στην αξίωσή σας. Η προθεσμία απορρέει απευθείας από το Άρθρο 22 της Οδηγίας και είναι δεσμευτική για τον ασφαλιστή. Αν δεν υπάρξει απάντηση, μπορείτε να απευθυνθείτε στον οργανισμό αποζημίωσης (βήμα 5 παρακάτω).

Δικαίωμα 3: Απευθείας αξίωση από τον ασφαλιστή του υπαίτιου οδηγού

Το Άρθρο 18 της Οδηγίας σάς δίνει το δικαίωμα να υποβάλετε την αξίωσή σας απευθείας στον ασφαλιστή του ατόμου που προκάλεσε το ατύχημα - χωρίς να περάσετε πρώτα από τον δικό σας ασφαλιστή. Στην πράξη αξίζει να ενημερώσετε και τους δύο, αλλά η επιλογή είναι δική σας.

Δικαίωμα 4: Προστασία αν ο οδηγός είναι ανασφάλιστος ή εγκατέλειψε τον τόπο

Αν ο υπαίτιος οδηγός ήταν ανασφάλιστος ή παρέμεινε άγνωστος, υποβάλλετε την αξίωση στον οργανισμό αποζημίωσης της χώρας σας, ο οποίος στη συνέχεια συντονίζεται με το ταμείο εγγύησης της αρμόδιας χώρας. Κάθε κράτος μέλος ΕΕ υποχρεούται να διατηρεί τέτοιο ταμείο - δεν μένετε χωρίς προστασία (λεπτομέρειες σε ξεχωριστή ενότητα παρακάτω).

Το σύστημα Πράσινης Κάρτας: κάλυψη εκτός ΕΕ

Πέρα από τα τέσσερα παραπάνω δικαιώματα, το σύστημα Πράσινης Κάρτας - ένα διεθνές πλαίσιο που διαχειρίζεται ανεξάρτητα το Συμβούλιο των Γραφείων στις Βρυξέλλες - έχει 47 χώρες μέλη, από τις οποίες 44 είναι επί του παρόντος ενεργές (η Ρωσία και η Λευκορωσία αναστάλθηκαν το 2023, το Ιράν επίσης έχει ανασταλεί). Εντός ΕΕ/ΕΟΧ, η πινακίδα κυκλοφορίας αντικαθιστά την Πράσινη Κάρτα ως απόδειξη ασφάλισης, όμως χρειάζεστε Πράσινη Κάρτα όταν οδηγείτε σε χώρες εκτός ΕΕ που συμμετέχουν στο σύστημα (π.χ. Τουρκία, Μαρόκο, Αλβανία, Μολδαβία, Ουκρανία) - και αξίζει να την έχετε πάντα μαζί σας, καθώς περιέχει τα στοιχεία ασφαλιστή που χρειάζεστε για το Τμήμα 7 της Ευρωπαϊκής Δήλωσης Ατυχήματος. Το σύστημα καθορίζει επίσης τη διαδρομή μιας διασυνοριακής αξίωσης: όταν όχημα με ουκρανικές πινακίδες εμπλέκεται σε ατύχημα σε χώρα ΕΕ, ο ζημιωθείς επικοινωνεί με το εθνικό γραφείο της χώρας του, εκείνο με την MTSBU (γραφείο Ουκρανίας) και η MTSBU με τον Ουκρανό ασφαλιστή.

Οδηγοί από το Ηνωμένο Βασίλειο: μετά το Brexit, οι Βρετανοί οδηγοί που εμπλέκονται σε ατυχήματα σε χώρες ΕΕ δεν καλύπτονται αυτόματα από όλα τα δικαιώματα που περιγράφονται παραπάνω. Ελέγξτε τους όρους του ασφαλιστηρίου σας και επικοινωνήστε με το Motor Insurers’ Bureau (MIB) στο ΗΒ.

Βήμα προς βήμα: πώς να υποβάλετε την αξίωσή σας μετά από ατύχημα στο εξωτερικό

Πριν ξεκινήσετε τη διαδικασία της αξίωσης, χρειάζεστε ένα βασικό έγγραφο: την Ευρωπαϊκή Δήλωση Ατυχήματος (ΕΔΑ) - την τυποποιημένη φόρμα, εναρμονισμένη σε ευρωπαϊκό επίπεδο, που καταγράφει τα γεγονότα του ατυχήματος και υπογράφεται από τους δύο οδηγούς επί τόπου, στον τόπο του ατυχήματος. Κάθε ασφαλιστής στην Ευρώπη αναγνωρίζει τη μορφή και την αρίθμησή της. Χωρίς αυτήν, ο ασφαλιστής σας πρέπει να ανασυνθέσει το ατύχημα από την αρχή, κάτι που καθυστερεί την αξίωσή σας και αποδυναμώνει τη θέση σας - ιδίως αν ο άλλος οδηγός αμφισβητήσει αργότερα τα γεγονότα.

Βήμα 1: Ενημερώστε αμέσως τον ασφαλιστή σας

Επικοινωνήστε με τον δικό σας ασφαλιστή το συντομότερο δυνατό - ακόμη κι αν δεν υποβάλλετε αξίωση μέσω της δικής σας ασφάλισης. Οι προθεσμίες στη χώρα του ατυχήματος μπορεί να είναι σύντομες (δείτε το διάγραμμα παραπάνω) και η καθυστερημένη αναφορά μπορεί να μειώσει ή να ακυρώσει την αξίωσή σας. Στείλτε τη συμπληρωμένη Ευρωπαϊκή Δήλωση Ατυχήματος (το PDF από το easf.eu φτάνει αμέσως στο email σας - προωθήστε το αυτούσιο· αν συμπληρώσατε έντυπη φόρμα, φωτογραφίστε τη και κρατήστε το πρωτότυπο) μαζί με φωτογραφίες και τυχόν αστυνομική έκθεση.

Βήμα 2: Βρείτε τον αντιπρόσωπο ζημιών στη χώρα σας

Επικοινωνήστε με το εθνικό κέντρο πληροφοριών (πίνακας παρακάτω). Δώστε τον αριθμό κυκλοφορίας του υπαίτιου οδηγού και τη χώρα του ατυχήματος - θα εντοπίσουν τον ασφαλιστή και θα σας δώσουν τα στοιχεία επικοινωνίας του αντιπροσώπου ζημιών στη χώρα σας.

Βήμα 3: Υποβάλετε την αξίωσή σας

Στείλτε στον αντιπρόσωπο ζημιών:

• τη συμπληρωμένη Ευρωπαϊκή Δήλωση Ατυχήματος (ή τη μονόπλευρη έκδοσή σας με υποστηρικτικά στοιχεία, αν ο άλλος οδηγός αρνήθηκε να υπογράψει),
• φωτογραφίες των ζημιών, της θέσης των οχημάτων, των πινακίδων και του τόπου του ατυχήματος,
• αστυνομική έκθεση, αν συντάχθηκε,
• ιατρική τεκμηρίωση, αν υπήρξαν τραυματισμοί,
• στοιχεία μαρτύρων,
• εκτίμηση κόστους ή τιμολόγια επισκευής,
• τα δικά σας στοιχεία ασφαλιστηρίου και επικοινωνίας.

Κρατήστε αντίγραφα όλων όσων στέλνετε και σημειώστε την ακριβή ημερομηνία υποβολής της αξίωσης - από αυτήν ξεκινά η προθεσμία των 3 μηνών.

Βήμα 4: Παρακολουθήστε την προθεσμία των 3 μηνών

Σημειώστε στο ημερολόγιό σας την ημερομηνία υποβολής + 3 μήνες. Αν στείλατε μέσω email, κρατήστε την επιβεβαίωση αποστολής ως απόδειξη· αν με ταχυδρομείο, χρησιμοποιήστε συστημένη αλληλογραφία με απόδειξη παράδοσης.

Βήμα 5: Αν δεν υπάρξει απόκριση - απευθυνθείτε στον οργανισμό αποζημίωσης

Αν ο ασφαλιστής (ή ο αντιπρόσωπος ζημιών του) δεν απαντήσει εντός 3 μηνών, έχετε δικαίωμα να απευθυνθείτε στον εθνικό οργανισμό αποζημίωσης της χώρας σας - η νομοθεσία ΕΕ τον υποχρεώνει να παρέμβει όταν ο ασφαλιστής δεν εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του. Ενδεικτικοί οργανισμοί αποζημίωσης: Verkehrsopferhilfe e.V. (Γερμανία), FGAO (Γαλλία), OFESAUTO / Consorcio de Compensación de Seguros (Ισπανία), Consap (Ιταλία), Waarborgfonds Motorverkeer (Ολλανδία), FCGB-BGWF (Βέλγιο), Nationaler Garantiefonds (Ελβετία - εκτός ΕΕ/ΕΟΧ, λειτουργεί βάσει του συστήματος Πράσινης Κάρτας).

Πώς να βρείτε τον αντιπρόσωπο ζημιών σας: εθνικά γραφεία και κέντρα πληροφοριών

Κάθε κράτος μέλος ΕΕ/ΕΟΧ διατηρεί ένα κέντρο πληροφοριών, συνήθως στο πλαίσιο του εθνικού γραφείου ασφαλιστών αυτοκινήτων. Σε ορισμένες χώρες πρόκειται για τον ίδιο οργανισμό, σε άλλες για ξεχωριστούς φορείς - ο πίνακας αναφέρει και τους δύο όπου διαφέρουν. Οποιοσδήποτε από τους δύο μπορεί να σας κατευθύνει στον αντιπρόσωπο ζημιών που χρειάζεστε.

Χώρα	Γραφείο	Κέντρο πληροφοριών	Επαφή
Πολωνία	PBUK (Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych)	ίδιο	pbuk.pl
Γαλλία	BCF (Bureau Central Français)	AGIRA	Γραφείο: bcf.asso.fr - Κέντρο πληροφοριών: agira.asso.fr
Γερμανία	Deutsches Büro Grüne Karte e.V. (DBGK)	GDV (Zentralruf der Autoversicherer)	Γραφείο: gruene-karte.de - Κέντρο πληροφοριών: zentralruf.de
Ισπανία	OFESAUTO (Oficina Española de Aseguradores de Automóviles)	Consorcio de Compensación de Seguros	Γραφείο: ofesauto.es - Κέντρο πληροφοριών: consorseguros.es
Ιταλία	UCI (Ufficio Centrale Italiano)	ίδιο	ucimi.it
Αυστρία	VVO (Verband der Versicherungsunternehmen Österreichs)	ίδιο	vvo.at
Ολλανδία	Nederlands Bureau Motorrijtuigverzekeraars	ίδιο	vereende.nl/nlbureau
Βέλγιο	BBAA-BBAV (Bureau Belge des Assureurs Automobiles / Belgisch Bureau van de Autoverzekeraars)	ίδιο	bbaa-bbav.be
Ελβετία	NVB (Nationales Versicherungsbüro)	ίδιο	nbi-ngf.ch
Ουκρανία	MTSBU (Motor Transport Insurance Bureau of Ukraine)	ίδιο	mtsbu.ua

Για πλήρη λίστα κέντρων πληροφοριών σε όλες τις χώρες ΕΕ/ΕΟΧ, επισκεφθείτε την πύλη Your Europe.

Υπαίτιος χωρίς ασφάλεια ή εγκατάλειψη του τόπου του ατυχήματος

Αν ο υπαίτιος οδηγός είναι ανασφάλιστος, άγνωστος (εγκατέλειψε τον τόπο) ή ο ασφαλιστής του είναι αφερέγγυος, εξακολουθείτε να προστατεύεστε: υποβάλλετε αξίωση στον οργανισμό αποζημίωσης της χώρας κατοικίας σας (βλ. βήμα 5 παραπάνω), ο οποίος αναλαμβάνει την υπόθεση και συντονίζεται με το ταμείο εγγύησης της αρμόδιας χώρας.

Η τεκμηρίωση είναι εδώ καθοριστική. Καταγράψτε όσο το δυνατόν περισσότερα:

• αριθμό κυκλοφορίας του άλλου οχήματος (ακόμη και μερικός αριθμός βοηθά), μάρκα, μοντέλο, χρώμα και κατεύθυνση φυγής,
• ονόματα και στοιχεία επικοινωνίας μαρτύρων,
• φωτογραφίες του τόπου, των ζημιών στο όχημά σας και τυχόν ιχνών ή συντριμμιών στο οδόστρωμα,
• αστυνομική έκθεση - καλέστε την αστυνομία αμέσως. Σε αξιώσεις ταμείου εγγύησης η αστυνομική έκθεση είναι στην πράξη απαραίτητη, ενώ η εγκατάλειψη του τόπου ατυχήματος χωρίς ανταλλαγή στοιχείων αποτελεί αδίκημα σε όλη την ΕΕ.

Όσα περισσότερα στοιχεία παρέχετε, τόσο ισχυρότερη είναι η αξίωσή σας - το ταμείο εγγύησης μπορεί να την επεξεργαστεί ακόμη κι αν δεν αναγνωρίσατε τον άλλο οδηγό.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο χρόνο έχω για να υποβάλω την αξίωσή μου;

Οι προθεσμίες διαφέρουν ανά χώρα και ασφαλιστήριο. Ορισμένες χώρες απαιτούν κοινοποίηση εντός λίγων εργάσιμων ημερών από το ατύχημα. Ανεξάρτητα από την ειδική προθεσμία, αναφέρετε το ατύχημα στον ασφαλιστή σας το συντομότερο δυνατό - ιδανικά την ίδια μέρα. Η καθυστερημένη αναφορά μπορεί να μειώσει ή να ακυρώσει την αξίωσή σας.

Ποια έγγραφα χρειάζομαι;

Κατ’ ελάχιστον: η συμπληρωμένη Ευρωπαϊκή Δήλωση Ατυχήματος (ή η μονόπλευρη έκδοσή σας αν ο άλλος οδηγός αρνήθηκε να υπογράψει), φωτογραφίες όλων των ζημιών και του τόπου ατυχήματος, τα στοιχεία ασφάλισης και ο αριθμός κυκλοφορίας του άλλου οδηγού, καθώς και τυχόν αστυνομική έκθεση. Αν διαθέτετε ιατρική τεκμηρίωση, τιμολόγια επισκευής ή καταθέσεις μαρτύρων, συμπεριλάβετέ τα επίσης.

Τι κάνω αν ο άλλος οδηγός αμφισβητεί τα γεγονότα;

Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που η Ευρωπαϊκή Δήλωση Ατυχήματος έχει τόση σημασία. Η φόρμα καταγράφει τα γεγονότα που συμφώνησαν και οι δύο οδηγοί στον τόπο - επιβεβαιωμένα με τις υπογραφές και των δύο. Αν ο άλλος οδηγός αλλάξει αργότερα την ιστορία του, η υπογεγραμμένη ΕΔΑ είναι η κύρια απόδειξη. Αν αρνήθηκε να υπογράψει, οι φωτογραφίες σας, τα στοιχεία μαρτύρων και τυχόν αστυνομική έκθεση υποστηρίζουν την εκδοχή σας.

Μπορώ να επισκευάσω το αυτοκίνητό μου πριν διευθετηθεί η αξίωση;

Επικοινωνήστε με τον ασφαλιστή σας πριν ξεκινήσετε οποιεσδήποτε επισκευές. Φωτογραφίστε διεξοδικά όλες τις ζημιές και ζητήστε πρώτα γραπτή εκτίμηση κόστους επισκευής. Κρατήστε όλα τα τιμολόγια για επισκευές, ρυμούλκηση και οποιεσδήποτε σχετικές δαπάνες - θα τα χρειαστείτε για να υποστηρίξετε την αξίωσή σας.

Τι κάνω αν ο ασφαλιστής υπερβεί την προθεσμία των 3 μηνών;

Αν ο ασφαλιστής του υπαίτιου οδηγού (ή ο αντιπρόσωπος ζημιών του) δεν απαντήσει εντός 3 μηνών με αιτιολογημένη προσφορά ή αιτιολογημένη απάντηση, μπορείτε να απευθυνθείτε στο εθνικό σώμα αποζημίωσης της χώρας σας. Αυτό το σώμα υποχρεούται να παρέμβει και να χειριστεί την αξίωσή σας. Επικοινωνήστε με το εθνικό σας γραφείο ασφαλιστών αυτοκινήτων για λεπτομέρειες.

Νομική αποποίηση ευθύνης

Το άρθρο αυτό έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Οι νόμοι, οι προθεσμίες και οι διαδικασίες διαφέρουν ανά χώρα και ενδέχεται να αλλάξουν. Για το δικό σας ζήτημα, συμβουλευτείτε αρμόδιο νομικό επαγγελματία ή τον ασφαλιστή σας.

Συμπληρώστε την Ευρωπαϊκή Δήλωση Ατυχήματος online

Το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε πριν ταξιδέψετε στο εξωτερικό είναι να αποθηκεύσετε το easf.eu στο κινητό σας. Σε περίπτωση ατυχήματος, και οι δύο οδηγοί συμπληρώνουν τη δήλωση ταυτόχρονα στο κινητό τους, ο καθένας στη γλώσσα του (33 διαθέσιμες), υπογράφουν στην οθόνη και λαμβάνουν αμέσως το υπογεγραμμένο PDF στο email τους - το έγγραφο που χρειάζεται ο ασφαλιστής σας για να ξεκινήσει την επεξεργασία της αξίωσης την ίδια μέρα. Χωρίς εφαρμογή και χωρίς εγγραφή.

Ξεκινήστε μια συνεδρία στο easf.eu τώρα

---

Πηγές

1. EUR-Lex - Directive 2009/103/EC (Motor Insurance Directive), European Parliament and Council.
2. Your Europe - Car insurance cover abroad, official EU portal.
3. European Consumer Centre - Car accident in Europe.
4. Insurance Europe - Accidents: information for consumers.
5. PBUK (Poland) - pbuk.pl.
6. ADAC (Germany) - Unfall im Ausland: Was tun?.
7. GOV.UK - Driving in the EU.
8. IVASS (Italy) - Cosa fare in caso di sinistro.
9. Consap (Italy) - Fondo di Garanzia per le Vittime della Strada.
10. Mtsbu.ua (Ukraine) - Моторне (транспортне) страхове бюро України.